.intake


Door Folkert Jensma

Moet de mediator emoties dempen
of aanpakken?

‘Die is gek. Nee, die moet wel gek zijn. Althans gestoord. Nee, autistisch.’ Iedereen die in een conflict belandt kent het fenomeen. Hoe kan iemand zich zó gedragen, is al gauw het raadsel. En de enige verklaring is natuurlijk dat de andere persoon aan een stoornis leidt. Op het eigen gedrag is immers weinig aan te merken. ‘Het moet een wijze hand zijn die gekken kan scheren’ luidt het gezegde. Die hand is vaak van de mediator. Die ziet zich regelmatig voor de vraag gesteld of het gedrag van partijen inderdaad niet beter door een therapeut kan worden behandeld dan door een mediator. Vooral bij conflictueuze echtscheidingen beoordelen partijen elkaars gedrag nogal eens in psychiatrische termen. De liefde van toen lijkt veranderd in een patiënt van nu. Maar is dat ook zo?


Dit nummer van Tijdschrift Conflicthantering inventariseert het spanningsveld tussen mediation en therapie. Hoe herken je autistische kenmerken in gedrag? Hoe bejegen je een dergelijke persoon op een niet-stigmatiserende en vooral constructieve manier? Hoe houd je rekening met hun bovengemiddelde behoefte aan structuur, hun specifieke manier van communiceren en afwijkende beleving van situaties? GZ-psycholoog en mediator Joost van der Waerden geeft tips, uit eigen praktijk.


TC-redacteur Henneke Brink interviewde psycholoog en mediator George Smits. Hij is de man van de ‘emotiethermometer’ ofwel de bekende startvraag ‘hoe boos was je op een schaal van 0 tot 10’. Gevolgd door een uitleg over het limbisch systeem en de cortex. In zijn benadering wordt eerst uitgezocht waar het conflict vandaan komt, in plaats van dat meteen de oplossing centraal staat. Smits meent dat mediation vooral een cursus gedrags- en emotieverandering behelst.


Bijzonder interessant is het artikel van mediator Makiri Mual over de vraag of ‘emotiegerichte interventies’ uitkomst kunnen bieden als een mediation dreigt vast te lopen door uitbarstingen van gevoelens en verwijten. Mag en kan een mediator gebruikmaken van psychotherapeutische technieken? Mual constateert dat de grens tussen mediation en therapie aan het vervagen is. Ook al omdat mediators steeds vaker zwaardere problematiek toegewezen krijgen. Hij beschrijft de emotionally focused therapy. Ruziegedrag komt voort uit onderliggende emoties die verbonden zijn met onvervulde verlangens en behoeftes, is daarin de centrale gedachte. De emoties vormen dan de ingang tot herstel van de verbinding tussen de partners. Waar mediators emoties vooral proberen te beteugelen, zijn die voor therapeuten juist het belangrijkste werkmateriaal.


Verder bevat dit nummer interviews met systeemtherapeut Steven Pont (hoe een relatie milder te maken met ‘ontschuldigen’), Tweede Kamerlid Maarten Groothuizen (‘als je alles in de sleutel van mediation zet, komt de algemeen geldende rechtsnorm onder druk’) en jurist-psycholoog Liesbeth Hulst, onderzoeker van procedurele rechtvaardigheid (‘mensen komen gedragsgeremd de rechtszaal binnen’). Een verkenning langs de grens van therapie en mediation.