Mediation op de kaart

Wandelen langs conflicten

In deze rubriek besteden we aandacht aan een opmerkelijk initiatief om mediation onder de aandacht te brengen bij een breed publiek. Linda Reijerkerk, directeur van het Centrum voor Conflicthantering (CvC), bedacht de CvC Conflicttour. Een speelse, inspirerende én gezonde manier om mensen bekender te maken met mediation en het vak van de mediator

De Conflicttour is letterlijk een wandeltocht langs verschillende plekken met een conflictverhaal. Als mediator leid je een groep belangstellenden langs een aantal bezienswaardigheden in jouw stad of regio die in het teken staan van een conflict dat zich hier recent of langer geleden heeft afgespeeld. Vaak is getracht het conflict op te lossen via het recht of door het uitbuiten van een machtspositie. De weg van de dialoog en mediation, door op zoek te gaan naar de belangen achter het conflict, werden en worden nog te weinig beproefd.


Bij elke bezienswaardigheid (‘halte’) staat de groep stil en gaan de deelnemers onder leiding van de mediator in gesprek over het conflict, de gekozen oplossingen en de gevolgen daarvan. En natuurlijk wordt de vraag gesteld of het conflict mediabel zou zijn geweest. En wat zouden dan de mogelijke uitkomsten zijn geweest? Vaker dan je zou denken blijkt een win-winoplossing mogelijk.

De insteek van de Conflicttour is om mensen met een andere blik naar conflicten te laten kijken. Hoe ontstaan ze en hoe ontwar je ze? Hoe komt het dat mensen in conflict vaak zo star lijken? En hoe kunnen conflictpartners zélf de angel uit een conflict halen, met hulp van de mediator? De mediator gidst de deelnemers langs de diverse haltes en tegelijkertijd langs de basisprincipes die ten grondslag liggen aan het mediationvak.

De Conflicttour biedt deelnemers een wandeling met een ‘twist’: al wandelend krijgt mediation een concreet gezicht, worden creatieve processen aangewakkerd en en passant wellicht zelfs nieuwe vaardigheden geleerd. Als je van wandelen en van mediation houdt, is de CvC Conflicttour voor jou misschien wel dé manier om mediation tijdens de Week van de mediation van 15 t/m 19 oktober 2018 – maar natuurlijk ook nog daarna – verder op de kaart te zetten!


Interesse?

De complete handleiding voor het organiseren van een CvC Conflicttour vind je in de PR-toolkit onder Mediationweek op de website van de Nederlandse Mediatorsvereniging, www.mediatorsvereniging.nl.

Woord van de voorzitter

De derde dinsdag in september: Prinsjesdag. Een feestdag. En dit jaar niet alleen vanwege de mooie hoedjes. Na jaren van lobby, praten, publicaties, media, mooie voorbeelden en nog meer lobby wordt de financiering van mediation in strafzaken nu eindelijk structureel geregeld. De vereende krachten van de Rechtspraak, de specialistenvereniging VMSZ, de NMv en vele anderen hebben hun vruchten afgeworpen. Een humanisering van het strafrecht. Daar gaat het natuurlijk om. Een strafrecht dat gericht is op herstel, waar het slachtoffer daadwerkelijk de gebeurtenis kan verwerken en verder kan met zijn leven. En ook een verdachte of dader kan zo, door het nemen van verantwoordelijkheid, uit het stigma ‘eens fout altijd fout’ blijven. Met verminderde kans op recidive als maatschappelijk effect. Vanzelfsprekend dat financiering van rechtshulp gericht wordt op deze herstelgerichte methodiek, zou je zeggen.

Maar los van dit mooie resultaat, zie ik vooral ook de meerwaarde van de gezamenlijke inzet om voor elkaar te krijgen wat evident nuttig en nodig is. Want het strafrecht is niet het enige terrein van conflict waar mediation een waardevolle methodiek is om tot duurzame oplossingen te komen.

Op persoonlijke titel schreef ik eerder samen met Maurits Barendrecht (HiLL), Fred Schonewille (Schonewille & Schonewille), Peter Ingelse (ReulingSchutte) en Jacques de Waart (De Waart Mediation) voor het Nederlands Juristenblad het artikel Van ‘in gebreke’ naar ‘in verbinding’ (NJB 2018/1298, afl. 26). Een artikel over de kanteling in het denken over conflictbeslechting en waar de wetgever deze ontwikkeling zou moeten ondersteunen. Al jaren wordt er gesproken over mediationwetgeving, met een stevige toonzetting, positioneel voor of tegen. Scherp op de vraag van competenties en bevoegdheden op het snijvlak van mediation en advocatuur.

Deze auteurs hebben de ruimte benut om vanuit verschillende perspectieven te kijken naar de waarde van mediation en mediationwetgeving. Van daaruit zijn we nieuwe normen gaan definiëren. Vanuit de vraag van de samenleving, de behoefte van de burger, het bedrijfsleven en de overheid waar het gaat om oplossen van conflicten. Wat betekent die vraag voor de beroepsgroep van mediators, hoe duid je kwaliteit? En in welke mate is kwaliteit een vraag van de overheid of de markt? En als laatste de vraag of, hoe en waar je mediation kunt institutionaliseren in de bestaande juridische context van geschilbeslechting en wat dat betekent voor de rol van de rechtspraak en de rechter. In het artikel kunt u een reeks van aanbevelingen lezen. Waarbij de kern voor mij is dat bevordering nodig is om te komen tot mediation als een vanzelfsprekende (eerste) stap in conflictoplossing. En dat de overheid daar minstens net zoveel budget en aandacht voor zou moeten hebben als voor andere vormen van geschilbeslechting.


Maar vooral is het een uitnodiging om voort te bouwen op een gezamenlijke inzet om voor elkaar te krijgen wat evident nuttig is en nodig. Het kabinet nodigt ons uit om met experimenten te komen om met betrokken partijen conflicten goed en duurzaam op te lossen. Laten we die handschoen oppakken en meer goede voorbeelden geven, zoals bij (v)echtscheidingen, insolventie, de Onder­nemingskamer en nog veel meer. Meer gezamenlijke lobby, meer media en meer publiceren. We weten nu dat het werkt.

Frederique van Zomeren is voorzitter van de Mediatorsfederatie Nederland